Darts regels uitgelegd: 501, double out en meer

De spelregels van darts voor beginners: bullen, beurten, wat telt, 501 met double out, bust, legs en sets zoals op tv, verschillen bij softtip en etiquette.

Darten leer je snel: drie darts gooien, punten aftrekken en precies op nul uitkomen. Hier staan de regels die overal gelden, van het café tot het WK. Hoe je ze in CountDarts instelt, staat in de hulp: X01: de regels van 301 en 501.

Het bord in twee zinnen

Het bord heeft 20 vakken met cijfers. De smalle buitenring telt dubbel, de smalle binnenring driedubbel, de bull 25 en de bullseye in het midden 50 punten. Alle vakken in detail: Het dartbord uitgelegd.

Dartbord met vijf gemarkeerde vakken: enkel 20 telt 20 punten, dubbel 20 in de smalle buitenring 40, triple 20 in de smalle binnenring 60, de buitenste bull 25 en de bullseye in het midden 50 punten; de bullseye geldt als dubbel.

De smalle buitenring telt dubbel, de binnenring driedubbel.

Wie begint? Bullen

Voor de wedstrijd wordt er om de bull gegooid: ieder gooit één pijl op de bull. Hoe het wordt beslist, hangt af van het reglement.

  • In clubs en volgens de WDF-regels: wie dichter bij het midden komt, begint. Een pijl in de bull of de 25 wordt voor de tweede worp uitgetrokken. Zitten beide in de bull of beide in de 25, of is niet te bepalen wie dichterbij zit, dan wordt in omgekeerde volgorde opnieuw gegooid.
  • Bij de PDC, zoals op tv: alleen treffers in de bull (50) of de 25 tellen, en elke pijl wordt meteen uitgetrokken. De bull wint van de 25; hoe dicht een pijl bij het midden zit, maakt niet uit. Raken beiden hetzelfde vak of geen van beiden, dan wordt in omgekeerde volgorde opnieuw gegooid.
  • In beide gevallen: blijft een pijl niet in het bord zitten, dan wordt hij opnieuw gegooid.

Om de bull gooien volgens de WDF-regels: twee pijlen dicht bij het midden. Pijl A zit dichter bij het midden dan pijl B, dus gooit A in de eerste leg als eerste en B in de tweede.

Volgens de WDF-regels begint wie dichter bij het midden komt.

Wie het gooien om de bull wint, gooit in de eerste leg als eerste (bij de PDC mag hij kiezen) en daarna in elke oneven leg, bij sets in elke oneven set. Onder vrienden volstaat ook een muntje.

Een beurt: drie darts

De spelers gooien om de beurt. Wie aan de beurt is, gooit tot drie darts: dat is een beurt. Daarna wordt de score genoteerd, haalt de speler zijn darts uit het bord en is de volgende aan de beurt. Wie tijdens zijn beurt een dart in het bord aanraakt, beëindigt daarmee zijn beurt.

Wat telt en wat niet?

  • Het telt: elke dart waarvan de punt binnen de buitenste dubbelring in het bord zit tot de beurt voorbij en genoteerd is. Het gaat om het vak waarin de punt zit, niet waar de schacht naar wijst.
  • Het telt niet als een dart terugkaatst (bounce-out), naast het bord gaat of eruit valt voordat de score genoteerd is. Hij wordt ook niet opnieuw gegooid.
  • Het telt niet als de speler op of over de werplijn stond. Je mag naast de oche staan, maar alleen achter het denkbeeldige verlengde van de lijn.
  • Niet vasthouden: darts mogen voor het noteren niet in het bord worden gedrukt of vastgehouden, anders tellen ze niet.

501 en 301: aftellen

Het bekendste spel is X01: iedereen begint met 501 punten, zoals op toernooien en op tv, of met 301, korter en populair bij beginners. De punten van elke beurt gaan eraf. Wie als eerste precies op nul uitkomt, wint de leg. Het maximum van een beurt is 180: drie darts in de triple 20.

Double out: de laatste dart in een dubbel

Op toernooien geldt double out: de dart die je op nul brengt, moet een dubbel of de bullseye zijn. Met 40 over heb je dubbel 20 nodig, met 50 de bullseye, die als dubbel 25 telt. De hoogste finish met drie darts is 170: triple 20, triple 20, bullseye.

Een leg 501 in zuilen: na beurten van 100, 140, 81 en 100 punten blijven er 401, 261, 180 en 80 over. De vijfde beurt maakt de leg uit met triple 20 en dubbel 10, precies op nul.

Elke beurt trekt zijn punten af; de laatste dart raakt een dubbel.

Te veel gegooid (bust)

Wie meer punten gooit dan hij nog heeft, heeft te veel gegooid. Bij double out geldt dat ook als je op nul komt zonder dubbel of precies 1 punt overhoudt. De hele beurt telt dan niet: de rest springt terug naar de stand van voor de beurt en de tegenstander is aan de beurt.

Je hebt nog 20 en gooit enkel 20. Dat zou nul zijn, maar zonder dubbel: bust, je blijft op 20 staan. Met dubbel 10 had je de leg gewonnen.

Bust bij 20 over: enkel 20 zou nul geven zonder dubbel, dus de beurt telt niet en je blijft op 20. Dubbel 10 is ook 20 punten en wint de leg.

Zelfde punten, ander vak: alleen de dubbel maakt de leg uit.

Double in, master out en single out

  • Double in: de punten tellen pas vanaf de eerste dubbel. Zeldzaam geworden; bij de PDC speelt alleen de World Grand Prix met double in en double out.
  • Master out: een dubbel of een triple is genoeg om uit te gooien. Populair bij hobbyspelers en bij softtip.
  • Single out: elk vak beëindigt de leg. Goed om mee te beginnen en voor kinderen.

Legs, sets en wedstrijden zoals op tv

Een leg is één spel van 501 naar nul. Meerdere legs vormen een wedstrijd: bij ‘first to 6’ wint wie als eerste zes legs pakt; ‘best of 11’ betekent hetzelfde, geteld vanaf het maximale aantal legs. Bij lange wedstrijden worden legs gebundeld tot sets. Een set wint meestal wie als eerste drie legs heeft, de wedstrijd wie als eerste het benodigde aantal sets heeft.

Opbouw van een wedstrijd: wie als eerste 3 sets heeft, wint de wedstrijd, hier A met 3-1. Wie als eerste 3 legs heeft, wint een set, hier ook A met 3-1. Elke leg loopt van 501 naar nul.

Een wedstrijd bestaat uit sets, een set uit legs.
ToernooiFormat
PDC-wereldkampioenschapSets: best of 5 sets in de eerste ronde tot best of 13 sets in de finale
World MatchplayLegs: best of 19 in de eerste ronde tot best of 35 in de finale
Premier LeagueLegs: best of 11 op de speelavonden, best of 21 in de finale
World Grand PrixSets, met double in en double out

Data, uitslagen en schema's van de grote toernooien staan in de dartskalender.

Steeltip en softtip: de verschillen

Steeltip en softtip vergeleken: een steeltip-dart heeft een stalen punt en blijft in een bord van sisal steken, met de werplijn op 2,37 m. Een softtip-dart heeft een kunststof punt en blijft in een kunststof bord met gaatjes steken, met de werplijn op 2,37 m of 2,44 m.

Punt, bord en afstand vergeleken.
OnderwerpSteeltipSofttip
Bord en dartsSisal, darts met stalen puntKunststof met gaatjes, darts met kunststof punt
TellenMet de hand, op een krijtbord of met een appHet bord of de automaat telt zelf
Bounce-outsTellen nooitAfhankelijk van automaat en competitie: wat het bord registreert, telt vaak
Bull en bullseyeBull 25, bullseye 50Vaak telt de hele bull 50 (fat bull), meestal instelbaar
Werplijn2,37 m2,37 m of 2,44 m, afhankelijk van de competitie

Hoe hoog het bord hangt en waar de lijn ligt, staat in de gids dartbord hoogte en afstand.

Etiquette bij het bord

  • Voor en na de wedstrijd geef je elkaar een hand.
  • Wie niet gooit, staat rustig achter de speler, op toernooien minstens 60 cm, en nooit in de worplijn.
  • Haal je darts pas uit het bord als de score genoteerd of ingevoerd is.
  • Wie telt, noemt de rest, maar niet de route: op toernooien zegt de schrijver ‘32’, niet ‘dubbel 16’.
  • Rekenfouten meteen melden: is de volgende beurt gegooid, dan geldt de genoteerde stand.

Meer dan 501

Naast X01 zijn er nog veel meer spellen: Cricket met de vakken 15 tot 20 en de bull, Killer voor groepen of Shanghai. Alle regels vind je bij de partyspellen en de training. Woorden als bogey, big fish of ton legt de woordenlijst uit: dartbegrippen van A tot Z.

Spel starten

Veelgestelde vragen

Wie begint bij darts?

Wie het gooien om de bull wint: in clubs wie dichter bij het midden komt, bij de PDC wie de bull raakt, waarbij de bull van de 25 wint. Daarna wisselt de beginner elke leg.

Telt een dart die eruit valt?

Bij steeltip niet, als hij eruit valt voordat de score genoteerd is. Hij wordt ook niet opnieuw gegooid.

Wat gebeurt er als je te veel gooit?

De hele beurt telt niet. De rest blijft zoals hij voor de beurt was en de tegenstander is aan de beurt.

Moet je met een dubbel uitgooien?

Op toernooien en op tv wel: dat is double out. Thuis kun je ook single out of master out spelen.

Telt de bullseye als dubbel?

Ja. De bullseye telt 50 punten en geldt als dubbel 25, zo kun je 50 uitgooien.